بسیجی خوش فکر با اندیشه های خدائی

» امروز

منوي كاربري

لوگوي وبلاگ

دوستان

لوگوی دوستان

پشتیبانی

منوي اصلي

نويسندگان

موضوعات

لینک ها

ارسال برای دیگران

وسعت نام خورشيد

ارسال برای دیگران

گفت‌وگو با سردار افشار به مناسبت هفته بسیج؛

نقش اساسی بسیج در تحقق چشم‌انداز و مشارکت ملی

فرارسیدن هفته بسیج فرصت مناسبی بود تا دقایقی را با سردار افشار به عنوان کسی که سالیان متمادی فرماندهی این نیرو را بر عهده داشته است، به ارزیابی برخی مسائل مرتبط با حوزه بسیج بپردازیم.

تابناک ـ با توجه به سند چشم‌انداز بیست ساله نظام و ایران 1404، جایگاه بسیج در این برنامه و سند چشم‌انداز، چگونه و در کجا تعریف شده است؟ وضعیت کنونی بسیج در رسیدن به این جایگاه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

افشار: متأسفانه هر چند در سند چشم‌‌انداز، به صورت کلی نامی از بسیج به میان نیامده است، اما در آنجا که تعریف ایران 1404 یعنی ایران پس از چشم‌انداز در پایان بیست سال را معرفی می‌کند، می‌گوید: باید کشوری باشد امن، مستقل، مقتدر، با سامانه دفاعی مبتنی بر بازدارندگی همه‌جانبه و پیوستگی مردم و دیگر موارد.

پس همان گونه که اشاره شد، در موادی از سند چشم‌انداز که درباره مسائل فرهنگی و اجتماعی و امنیتی بحث می‌شود، به نوعی به بسیج اشاره شده است؛ همانند اشار‌اتی که به میان آمد.

بنابراین، بهتر بود در سند چشم‌انداز، به بسیج به خاطر اهمیت ویژه‌ای که در توسعه همه‌جانبه کشور و حفظ ارزش‌های انقلاب دارد، اشاره می‌کردند. یادم هست هنگامی که در ستاد کل نیروهای مسلح بودم. در آنجا پیگیری‌‌هایی برای درج نام بسیج در چشم انداز بیست ساله نظام داشتیم که به نتیجه نرسید. البته در برنامه‌های پنج ساله سوم و چهارم که از روی سند چشم‌انداز تنظیم می‌شود، اشاره‌های مشخصی به توسعه بسیج داریم.

گمان می‌کنم با توجه به این‌که بسیج در همه عرصه‌های دفاعی، امنیتی، فرهنگی و اجتماعی نقش بالایی دارد، برخی اهداف سند به طور کلی به بسیج و مأموریت‌های آن برمی‌گردد. مثلا در اشاره‌هایی که به ویژگی‌های ایران بیست سال آینده شده، موارد کاملا مشهودی هست، مانند این‌که امنیت پایدار با مشارکت مردم ـ که در سند آمده ـ از طریق بسیج ممکن است. همچنین استقلال و اقتدار کشور نیز از طریق بسیج مردمی حاصل می‌شود، به ویژه در فرازهایی که در آن به سامانه دفاعی مبتنی بر بازدارندگی همه جانبه اشاره شده و بدیهی است که افزایش قدرت نیروهای مسلح، نقش اساسی در بازدارندگی داشته و مشارکت و حضور مردم و آمادگی آنها نیز نقش مهمی در این بازدارندگی بر عهده دارد.

البته دوستانی که مشغول تنظیم سند چشم‌انداز بودند، می‌گفتند که ما در سند بیست ساله نظام، هیچ اشاره‌ای به سازمان و ارگان‌های حکومتی نکرده و نامی از آن نیاورده‌ایم. پاسخ ما هم این بود که بسیج، یک فرهنگ و یک هدف است و فقط یک تشکیلات نیست؛ یک تفکر و هدفی است که خوب بود در این سند به آن اشاره می‌شد.

تابناک- برای شفافتر شدن موضوع، باید مقداری درباره پیوند بسیج با دولت‌ها و نیز نسبت این نهاد با سازمان‌های دولتی اشاره کرد. بسیج نهادی دولتی، شبه دولتی و یا مردمی است؟

افشار: در آغاز، باید اشاره‌ای به پیوند مردم و حکومت کرد. مردم در پیوند خود با حکومت و نظام در انتخابات گوناگون شرکت می‌کنند و یا در راهپیمایی‌ها حضور به هم می‌رسانند که همین حضور و مشارکت، پیوندهای حاکمیت و مردم را تقویت می‌کند، اما بسیج بستر حضور سازمان یافته مردم در نظام است که پیوند حاکمیت و مردم را به صورت عینی و عملی و مستمر برقرار می‌کند.

بسیج یک هویت استثنایی دارد؛ هم در کشور ما و هم در سطح بین‌المللی. شما اگر ارتش‌های خلق دنیا مانند کشورهای سوسیالیستی و کمونیستی را بررسی کنید، در آنها حضور اقشار مردم در ارتش خلق اجباری و الزامی است و به این گونه است که باید همه اقشار و اصناف گوناگون مانند دانشجویان و دانش‌آموزان و کارگران، عضو ارتش خلق باشند.

در کشورهای سرمایه‌داری نیز حضور مردم در ارتش‌ها با حقوق‌های بالا تأمین می‌شود. این روش مانند این‌که با قراردادهای ماهیانه عضو این ارتش‌ها شده و مزایا و حقوق بالایی هم دریافت می‌کنند. یا مثلا شیوه‌های مزدوری و یا روش‌هایی که در غرب برای حضور و مشارکت مردم به کار می‌گیرند. این روش داوطلبانه بودن مردم در بسیج و یک سازمان دفاعی، واقعا بی‌نظیر است.

برای همین هم می‌توان گفت بسیج، نه یک سازمان دولتی است و نه یک سازمان مردمی و شاید بهترین تعبیر این باشد که بگوییم مردمی‌ترین نهاد دولتی بسیج است و دولتی‌ترین نهاد مردمی هم بسیج است. به همین خاطر، وقتی شما به پایگاه‌های بسیج مراجعه می‌کنید، می‌بینید که همه با طیب خاطر و علاقه شخصی عضو بسیج شده‌اند، نه به طمع پول و زور و .... ولی از سوی دیگر، همین پایگاه‌های مقاومت در سلسله مراتب به رده‌های سپاه متصل است که هویت اتصال و پیوستگی با نظام را شکل می‌دهد.

تابناک- رابطه دولت‌ها با بسیج چگونه بوده و تا چه اندازه از این ظرفیت و توان بسیج استفاده کرده‌اند؟ به ویژه ارزیابی شما از رابطه دولت نهم و بسیج چگونه است؟

افشار: دولت‌ها در رابطه با بسیج بسته به گرایش‌ها دارند. اگر گرایش‌های بسیجی دولت‌ها محکم باشد، به بسیج کمک‌های خوبی می‌کنند و این اصول نانوشته‌ای است که اگر همه دستگاه‌های اجرایی، روحیه بسیجی داشته باشند، این همکاری را دارند و در غیر این صورت، با قانون و ضابطه همکاری نمی‌کنند. همان‌گونه که در برخی برهه‌ها، ما دیدیم که بسیج در غربت بود و به انزوا کشیده شد.

اما درباره دولت نهم باید گفت که این دولت، هویت خود را با اتکای به روحیه بسیجی رقم زد و رویکرد مردم و علاقه آنان به دولت بیشتر به دلیل همین ویژگی‌های مردمی و بسیجی دولت بوده است.

نوشته شده توسط عشق خدائی در ساعت 17:41مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

مأموریت های بسیج مأموریت های بسیج

مأموریت های بسیج

مهم ترین مأموریت های بسیج را در حال حاضر می توان بدین شرح خلاصه کرد:

1) مقابله با استکبار:
در رأس مأموریت های بسیج و ستیز با جهانخواران و به ویژه دشمن اصلی این انقلاب، امریکاست. در یکی از پیام های امام(ره) به مناسب هفته بسیج در تاریخ 2 آذر 1367 می خوانیم:
«من مجدداً به همه ملت بزرگوار ایران و مسؤولان عرض می کنم چه در جنگ و چه در صلح بزرگ ترین ساده اندیشی این است که تصور کنیم جهانخواران خصوصاً امریکا و شوروی از ما و اسلام عزیز دست برداشته اند؛ لحظه ای نباید از کید دشمنان غافل بمانیم. در نهاد و سرشت امریکا کینه و دشمنی با اسلام ناب محمدی - صلی الله علیه و آله و سلم - موج می زند. در ادامه برای مقابله با آنان می فرماید: خلاصه کلام اگر بر کشوری نوای دلنشین تفکر بسیجی طنین انداز شد، چشم طمع دشمنان و جهانخواران از آن دور خواهد گردید والا هر لحظه باید منتظر حادثه ماند». بسیج باید مثل گذشته و با قدرت و اطمینان خاطر به کار خود ادامه دهد...₍₅₎2) قیام در مقابل انحرافات :
«اکنون که به حمدالله تعالی دانشگاه از چنگال جنایت کاران خارج شده و بر ملت و دولت جمهوری اسلامی است، در همه اعصار که نگذارند عناصر فاسد دارای مکتب های انحرافی یا گرایش به غرب و شرق در دانش سراها و دانشگاه ها و سایر مراکز تعلیم و تربیت نفوذ کنند و از قدم اول جلوگیری نمایند تا مشکل پیش نیاید و اختیار از دست نرود و وصیت اینجانب به جوانان عزیز دانشگاه ها و دبیرستان ها آن است که خودشان شجاعانه در مقابل انحرافات قیام نمایند تا استقلال و آزادی خود و کشور و ملت خودشان مصون باشد». ₍₆₎3) تحمل صبر و مبارزه علمی و عملی :
من در اینجا به جوانان عزیز کشورمان به این سرمایه ها و ذخیره های عظیم الهی و به این گل های معطر و نو شکفته جهان اسلام سفارش می کنم که قدر و قیمت لحظات شیرین زندگی خود را بدانید و خودتان را برای مبارزه علمی و عملی بزرگ تا رسیدن به اهداف عالی انقلاب اسلامی آماده کنید... مبارزه علمی برای جوانان زنده کردن روح جستجو و کشف واقعیت ها و حقیقت هاست، و اما مبارزه عملی آنان در بهترین صحنه های زندگی و جهاد شهادت شکل گرفته است.

4) تعلیم و تربیت جوانان در جهت پاسداری از اصول و اهداف انقلاب و نظام :
«... بسیجیان در تعلیم و تربیت جوانان و نوجوانان مساعی جمیله خود را روز افزون کنند

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 03:00مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

بسیج چیست و بسیجی کیست؟

از موضوع قدرت بسیجی قدرت خدائی

بسیج چیست و بسیجی کیست؟
تاریخچه و پیدایش بسیج
ماموریتهای بسیج
مسئولیتهای بسیج

« بسیج لشگر مخلص خداست که دفتر تشکیل آن را همه مجاهدان از اولین تا آخرین امضاء نموده اند».
                                                                                                                        امام خمینی (ره)

« بسیج افتخار است و بسیجی مفتخر به آن ».
                                                  مقام معظم رهبری

پنجم آذر ماه سال روز تشکیل نهاد بسیج به فرمان حضرت امام خمینی (ره) است و همین ایام بهانه ای شد تا بار دیگر نظری بیندازیم به نقش مسؤولیت های سنگین این نهاد که محدوده آن را همه کسانی تشکیل می دهند که دل در گرو تحقق اهداف و آرمان های بلند امام راحل(ره) و عملی شدن شعارهای نجات بخش انقلاب اسلامی دارند و در هر زمان با درک شرایط و موقعیت انقلاب و کشور از هیچ گونه خدمت و یاری رسانی به نظام و کشور دریغ نمی ورزند.به راستی که بسیج و گرامی داشت مقام و جایگاه آن با برگزاری سمینارها و یا تعارفات معمولی در حالی که هیچ تلاشی برای به فعلیت رساندن نیروی عظیم نهفته در وجود بسیجیان صورت نگیرد راهی به جایی نخواهد برد.حیثیت امروز نظام، تا حد زیادی مدیون بسیج و حضور همه جانبه مردم در آن بوده است، حتی تصاحب قدرت جهانی اسلامی با بسیج همه جانبه و فراگیر در جهان میسر خواهد بود به گفته امام راحل، این امر شدنی است و باید به دنبال تحقق یافتن آن بود.

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 03:00مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

تاریخچه پیدایش بسیج

تاریخچه پیدایش بسیج

از دیدگاه امام(ره) تاریخ و سابقه بسیج به بیداری قوم بنی اسراییل و قیام آن قوم بر ضد ظلم فرعونی به فرمان حضرت موسی علیه السلام و بسیج اصحاب پا برهنه و فقیر صفه در برابر ظلم و غارت اشراف بت پرست مکه، به دعوت رسول اکرم - صلی الله علیه و اله و سلم – و نیز اهتمام ائمه اطهار علیهم السلام. که نگرش الهی داشتند و به تشویق مردم به هم پیمانی برای حل مسائل سیاسی و کاهش گرفتاری مسلمین باز می گردد.
در عصر حاضر هم، بسیج مردم در جریان تحریم تنباکو و مبارزه بر ضد استعمار دولت انگلیس به فتوای مرحوم میرزای شیرازی و قیام پانزده خرداد در سال 1342 در برابر ظلم و خیانت رژیم پهلوی و استمرار مبارزه آنان تا سرنگونی حکومت شاهنشاهی در 22 بهمن 1357 ماهیت بسیجی دارد.«سنگ بنای بسیج بر حکم فقهی و جهادی استوار است؛ جهادی که مبتنی بر روحیه دفاعی باشد و نه تهاجمی یا جهان گشایی، بسیج در نظر امام مولودی جدید است که کارشناسان جهانی نمی توانند آن را بشناسند، هر گاه قوه ایمان در ملتی زنده شود، همگان را به قیام الله فرا می خواند و می تواند سرتاسر یک کشور را بسیج نماید، معیار حرکت بسیج هم همین اسلام و درک مفاهیم عالیه آن است».(2)
از نظر حضرت امام برای پیدایش و تقویت روح ایمان در میان مردم که موتور حرکت بسیج هستند؛ دو عامل نقش بی بدیل و غیر قابل انکار دارد؛ یکی مساجد، دیگری روحانیت.(3)
مساجد مرکز بسیج مردمی بر ضد اهداف شوم دشمن است. مسجد در اسلام و در صدر اسلام همیشه مرکز جنبش حرکت های اسلامی بوده، از مسجد، تبلیغات اسلامی شروع می شده است و حرکت قوای اسلامی برای سرکوبی کفار و وارد کردن آنها در بیرق اسلام از مسجد بوده است، همیشه در صدر اسلام مسجد مرکز حرکات و مرکز جنبش ها بوده است.(4)
پیغمبر مسجد جیوش را برای کوبیدن قدرت ها تجهیز می کرد.روحانیت هم از این قدرت و توان بهره مند است که بتواند مردم را بسیج کند.

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 03:13مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

مسئولیت های بسیج

مسئولیت های بسیج

با توجه به جایگاه بسیار حساس بسیج در نشان دادن چهره نظام جمهوری اسلامی و ایجاد جاذبه در درون جامعه برای مشارکت و جذب هر چه بیشتر جوانان و نوجوانان به سمت الگوهای سازنده مبتنی بر هویت ملی – مذهبی از دیدگاه مقام معظم رهبری، بسیج و بسیجی مسؤولیتی سنگین را به عهده داشت و توانست یک ارتش معنوی مردمی را پایه ریزی کند. به طوری که امام خمینی(ره) در مورد بسیجیان قهرمان فرمودند: شما آیینه مجسم مظلومیت ها و رشادت های این ملت بزرگ، در صحنه نبرد و تاریخ مصور انقلابید. شما فرزندان مقدس و پرچمداران عزت مسلمین و سپر حوادث این کشورید. شما یادگاران و همسنگران و فرماندهان و مسؤولان بیداردلانی بوده اید که امروز در قرارگاه محضر حق مأوا گزیده اند. من به طور جد و اکید می گویم که انقلاب و جمهوری اسلامی و نهاد مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که بحث از بزرگ ترین سنگرهای دفاع از ارزش های الهی نظام ما بوده و خواهد بود، به وجود یکایک شما نیازمند است چه صلح باشد و چه جنگ.(8)
در طول 8 سال دفاع مقدس، بسیج آن چنان ظاهر شد که دشمنان اعتراف کردند که قدرتی که در بسیج نهفته، توان مقابله با یکایک ارتش های کلاسیک جهانی را دارد. دشمن که سودای فتح سه روزه را در سر می پروراند، در همان روزهای نخستین با مردمی مواجه گشت که با دست خالی اما با سلاح ایمان و اعتقاد به ارزش های الهی و انسانی به دفاع از کیان مقدس نظام اسلامی برخاسته بودند و از ایثار جان خویش دریغ نمی کردند.
جوانان سلحشوری که به فرمان امام(ره) در پایگاه های مقاومت تحت عنوان بسیجی گرد آمده بودند و با کوچک ترین اشاره ایشان به جبهه های نبرد هجوم می بردند و تا آخرین قطره خون خویش ایستادگی و مقاومت می کردند وظیفه بسیج فقط به جنگ و مساله نظامی محدود نمی شود و امنیت داخلی کشور در سخت ترین شرایط یعنی دوران فعالیت منافقین و دیگر گروه های ضد انقلاب که با کمک کشورهای خارجی ذی نفع در ایران درصدد آشوب و تنش و تجزیه و جدایی قسمت هایی از خاک کشور بودند، به مدد نیروی بسیج و پایگاه های مقاومت حفظ شد. در حوادث طبیعی و بلایا، همچون زلزله، سیل و طرح واکسیناسیون فلج اطفال حضور بسیجیان گره گشای مشکلات و مایه دلگرمی مردم و مسؤولان بوده است. کما این که در حادثه اسفبار زلزله رودبار در سال 1369 سرعت عمل و ایثار نیروهای مردمی در عملیات نجات به حدی بود که خارجیان حاضر در منطقه با اظهار تعجب از حضور گسترده بسیجیان اقرار کردند که به حضور آنان احتیاج نیست. در زلزله اسفبار استان قزوین، در همان ساعات اولیه، مردان بسیجی در منطقه زلزله زده در کنار نیروهای امداد هلال احمر و ... و زنان بسیجی در شهرها با تشکیل صف های بسیار طویل اهدای خون و اهدای کمک های نقدی و جنسی جهانیان را به تحسین واداشت. امام خمینی(ره) در مورخ 2/9/67 در هفته بسیج درباره خطر غفلت از بسیجیان و روحیه بسیجی گری به مسؤولان پیامی را صادر می فرمایند.
ایشان فرمودند: «من دست یکایک شما پیشگامان رهایی را می بوسم و می دانم که اگر مسؤولان نظام اسلامی از شما غافل شوند، به آتش دوزخ الهی خواهند سوخت. بار دیگر تأکید می کنم که غفلت از ایجاد ارتش بیست میلیونی (بسیج) سقوط در دام دو ابرقدرت جهانی را به دنبال خواهد داشت. من از تمامی بسیجیان خصوصاً از فرماندهان عزیز آن تشکر می کنم و از دعای خیر برای این فرزندان با وفای اسلام غفلت نخواهم نمود».(9)
آری، مسؤولان در برابر حفظ روحیه ایثار و خدمت که از ویژگی های بسیجیان است، مسؤول هستند، هر گونه تجمل گرایی و عدم کارایی در عرصه مسؤولیت و بی توجهی به روحیه و عواطف مردم خطری است که می تواند به نهاد بسیج در عرصه های خطر، ضربه وارد کند.

پانوشت ها:
1، صحیفه نور، جلد 21، ص 195.
2 و 3 . صحیفه نور، ج 14، ص 475. ج 6، ص 175.
4. بیانات امام (ره) در جمع اعضای هیات نمایندگی عالی رتبه روحانی عربستان – 1/2/58.
5. صحیفه امام جلد 21، ص 54، 2/9/67.
6. صحیفه نور – جلد 21، ص 192.
7. صحیفه امام، جلد 15، ص 232.
8. صحیفه نور ، جلد 21، ص 18و19.
9. صحیفه امام، ج 21، ص 196.

منبع منتخب: پایگاه بسیج شهید تندگویان

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 03:12مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 7 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

آیا وقوع جنگ اجتناب ناپذیر بود؟

مذاكره و امتیاز به عراق

همپایگی قدرت نظامی با عراق و دستیابی به بازدارندگی

ورود به ترتیبات جدید و یادگیری استراتژیك

پی نوشت ها

محمد درودیان

پیدایش این پرسش و تبدیل آن، به یكی از پرسش های اساسی جنگ گرچه اختصاص به وقوع یكی از رخدادهای بزرگ تاریخ معاصر ایران و منطقه دارد و به همین دلیل تا اندازه ای طبیعی ست، ولی اگر این پرسش به معنای ابهام در مورد ماهیت تجاوز عراق و متجاوز بودن این كشور باشد، تعجب آمیز است.

در واقع دفاع همگانی و همه جانبه ی مردمی در برابر تجاوز عراق هرگونه ابهام و تردیدی نسبت به ماهیت تجاوز عراق و ارزش تاریخی و ملی دفاع مردم در برابر این تجاوز را بر طرف می سازد. در واقع اگر ابهامی در مورد این موضوع وجود داشت، در عمل مقاومتی در برابر تجاوز عراق صورت نمی گرفت و در نتیجه عراق هم ناكام نمی شد و با پیروزی بر ایران سرنوشت كشور چیز دیگری غیر از این بود.

طرح این پرسش برای نخستین بار بر اثر آثار اشغال و ناكامی در آزادسازی این مناطق در دوران ریاست جمهوری بنی صدر به وجود آمد و علت وقوع جنگ مورد توجه و بحث قرار گرفت و در بسیاری از تحلیل های سیاست های تسامح آمیز دولت موقت و بعدها سیاست های بنی صدر قبل از شروع جنگ منشأ وقوع جنگ قلمداد می شد. با این توضیح منشأ پیدایش این پرسش در واقع استقرار عراق در مناطق اشغالی و از سرگیری مناقشات سیاسی بود. البته بعدها تداوم جنگ و طولانی شدن آن، در تعمیق این پرسش تأثیر به سزایی داشت.

در میان تحلیل ها و نظرهایی كه برای اثبات اجتناب پذیری جنگ مورد تأكید قرار می گیرد، سه موضوع بیش از سایر موضوع ها خودنمایی می كند؛ نخستین موضوع تأكید بر سردادن شعارهای انقلابی در ایران است و چنین استدلال می شود كه «این شعارها كشورهای هم جوار را به وحشت انداخت و این فكر برای آنها ایجاد شد كه اینها به این شكل كه پیش می روند، فردا نوبت ماست.»(1) در واقع در این تحلیل سردادن شعارهای انقلابی عامل تحریك عراق و شروع جنگ ارزیابی شده است. مسأله ی بعدی تصرف سفارت امریكا در آبان سال 1358 می باشد. این موضوع از این جهت كه اوضاع بین المللی را به ضرر ایران تغییر داد و مناسبات ایران و امریكا تیره شد و به عنوان عامل مؤثر در تسهیل آغاز جنگ ارزیابی می شود. علاوه بر این بی توجهی ایران به تحرك دیپلماتیك و عدم مذاكره با عراق نیز مورد تأكید قرار می گیرد.

چنان كه ملاحظه می شود، این تحلیل ها بیشتر با رویكرد درونی صورت گرفته است و سایر ملاحظات مانند اراده ی عراق، اوضاع منطقه و نگرانی نسبت به ماهیت انقلاب و عواملی از این قبیل در بررسی ها وزن كمتری دارد. در واقع این نوع نگرش و تحلیل برای بررسی جنگ عراق و ایران كه به «حمله عراق به یك انقلاب» تعبیر شد، حتی اگر ابعادی از مسأله را بیان كند، برای تبیین كلی آن، ناقص است و بیشتر بر پایه ی ملاحظات سیاسی و در فضای تشدید مناقشات جناحی شكل گرفته است و فاقد بررسی های دفاعی، استراتژیك و منطقه ای و به لحاظ سیاسی – حقوقی برای عراق قابل بهره برداری است.

در این زمینه نظریات دیگری وجود دارد كه با توجه به اهمیت آن، مورد اشاره قرار می گیرد. «آنتونی كردزمن» یكی از پژوهشگران امور نظامی و جنگ ایران و عراق بر این نظر است كه وقوع یك جنگ همه جانبه غیر قابل اجتناب نبود.(2) دیدگاه كردزمن بر این پایه استوار است كه درگیری های ایران و عراق در طول سال های 1980- 1979 (1359-1358ش) شدیدتر از درگیری های اواخر دهه ی 1960 (1339ش) و اوایل 1970 (1349ش) نبوده است، لذا با وجود استفاده از نیروهای نظامی در منازعات مرزی،امكان ممانعت از وقوع یك درگیری همه جانبه وجود داشته است. (3) در واقع كردزمن اصل وقوع جنگ را نفی نمی كند، بلكه معتقد است امكان جلوگیری از گسترش جنگ و تبدیل آن، به یك جنگ همه جانبه وجود داشته است. باری بوزان، استاد روابط بین الملل از دانشگاه وست مینستر انگلیس نیز بر این نظر است كه «وقوع جنگ بدیهی و طبیعی بود.» (4) وی چنین تحلیل می كند كه «انقلاب در ایران مناسبات را بر هم زد و ایران برای همسایگانش به تهدید تبدیل شد و از طرفی ایران ضعیف شده بود و لذا مورد حمله قرار گرفت.» (5)

مهندس میرحسین موسوی (نخست وزیر دوران جنگ) معتقد است؛

«جنگ اجتناب ناپذیر بود و بر ایران تحمیل شد.» (6)

وی در توضیح این نظر بیان می دارد كه:

«وقوع انقلاب و به مخاطره افكندن منافع دیگران بسیاری از آرزوها و خواسته های قدرت های بزرگ منطقه را مورد تهدید قرار داده یا از بین برده بود. در خلیج فارس ماده ی حیاتی نفت وجود داشت كه تمام اقتصاد غرب، از آن تغذیه می شد و آینده ی غرب به جریان آرام این نفت به سمت صنعت و بازارهای آنها بستگی داشت. مسأله ی اسراییل و نفوذ قدرت های بزرگ در منطقه مطرح بود و طبیعی بود كه این انقلاب خطری برای حاكمیت های دست آموز و نوكرهای قدرت های بزرگ در منطقه باشد. ایشان حتی معتقد است، اگر این جنگ را صدام شروع نمی كرد، بالاخره توسط قدرت و نوكر دیگری این جنگ را علیه ما به راه می انداختند.» (7)

به نظر می رسد، در مجموع دو رویكرد كلی در تبیین تجاوز عراق به ایران و پاسخ به اجتناب ناپذیری جنگ وجود دارد؛ در رویكرد اول، تجاوز عراق به ایران با تكیه بر ماهیت انقلاب اسلامی و تهدید منافع قدرت های بزرگ از یك سو و از سوی دیگر تغییر موازنه ی قدرت در منطقه و پیدایش خلأ قدرت و تلاش عراق برای جبران دیگر تغییر موازنه ی قدرت در منطقه و پیدایش خلأ قدرت و تلاش عراق برای جبران ناكامی های پیشین با لغو قرارداد 1975 الجزایر و پر كردن خلأ قدرت در منطقه ، بررسی و تبیین می شود. در واقع عراق اراده ی جنگ داشت و با تحلیلی كه از وضعیت داخلی ایران و اوضاع منطقه و بین المللی داشت، دستیابی به پیروزی با جنگ برق آسا را سهل و آسان می پنداشت و لذا ریسك تصمیم گیری تجاوز به ایران را پذیرفت و به نمایندگی از منافع غرب و ارتجاع منطقه علیه انقلاب ایران وارد عمل شد.

در رویكرد دوم، ضمن پذیرش ماهیت رژیم بعثی و شخصیت صدام و بهانه جویی عراق برای تجاوز به ایران این نظر مطرح است كه ایران به دلیل وضعیت نامساعد داخلی باید با تكیه بر اهرم دیپلماسی و ایجاد اختلاف میان عراق و كشورهای منطقه از وقوع جنگ جلوگیری نموده، آن را به تأخیر می انداخت. نهضت آزادی بر این نظر است كه دولت موقت براساس همین تحلیل عمل كرده است. در واقع رویكرد دوم، بیشتر درونی و بر ساختارها و نحوه ی تصمیم گیری و رفتارهای ایران در برابر عراق متمركز است.

چنان كه روشن است، بررسی اجتناب ناپذیری جنگ، تا اندازه ای دشوار و پیچیده است، ضمن این كه این بررسی به معنای پیش بینی و آینده نگری نیست، بلكه نوعی ارزیابی و قضاوت در برابر واقعه ای ست كه در عمل رخ داده است. بنابراین برای پاسخ به این پرسش باید ضمن كالبد شكافی مواضع، تصمیمات و رفتار دو كشور ایران و عراق و توجه به روند حوادث و وقع رخدادهای مؤثر در امكان پذیر شدن وقوع جنگ، به این پرسش ها پاسخ داد كه عراق چه مطالباتی از ایران داشت و بر اساس چه تحلیلی نسبت به وضعیت ایران و منطقه و بر پایه چه توانمندی نظامی ای با ایران برخورد می كرد؟ آیا امكان مذاكره درباره ی موارد مورد نظر عراق از جمله تجدیدنظر در قرارداد 1975 الجزایر وجود داشت؟ تأمین نظریات عراق، صرف نظر از پیامدهای آن، آیا می توانست منجر به انصراف عراق از اعمال فشار سیاسی – نظامی و سپس جنگ شود؟ (8) «والتر لیپمن» می گوید؛

«كشوری دارای امنیت است كه در صورت احتراز از جنگ، مجبور به فدا كردن منافع حیاتی خود نباشد و در صورت وقوع جنگ، منافع حیاتی خود را با پیروزی در جنگ حفظ كند.» (9)

با این ملاحظه ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی چگونه می توانست نظام برآمده از انقلاب اسلامی و ارزش های حاكم بر آن و تمامیت ارضی و استقلال كشور را حفظ نماید.

در واقع پاسخ به این پرسش می تواند، موضوع اجتناب پذیری یا اجتناب ناپذیری وقوع جنگ را مشخص نماید. تأكید بر این موضوع كه سر دادن شعارهای انقلابی ایران موجب تحریك عراق شد، با تجاوز عراق به كویت و مناسبات ایران و عراق پس از اتمام جنگ در سال های اخیر نشان می دهد، این نظر و تحلیل ساده لوحانه است.

آیا سردادن شعار با فرض صحت آن، می تواند موجب جنگ شود؟ امروز در مباحث روابط بین الملل هیچ نظریه ی عمومی واحدی درباره ی منازعه و جنگ وجود ندارد كه مورد پذیرش دانشمندان رشته های مختلف علوم اجتماعی یا صاحب نظران سایر رشته هایی باشد كه دانشمندان علوم اجتماعی از آنها الهام بگیرند. (10) به همین دلیل می گویند، برای منازعه با جنگ نمی توان ریشه ی واحدی مشخص كرد. این ریشه ها نه تنها متعددند، بلكه در طول تاریخ نیز بر شمار آنها افزوده شده است. (11) اساساً جنگ ها حوادثی نیستند كه در یك لحظه اتفاق بیفتند. آنها در یك دوره ی زمانی و گاهی در طول سال های متمادی انجام می گیرند (12) و علتی كه كشورها وارد جنگ می شوند، مشخص نیست (13)و اساساً «اثبات قطعی علت عدم وقوع یك حادثه نیز غیر ممكن است.» (14)

علاه بر این توضیح، در فاصله ی 12 سال پس از برقراری آتش بس میان ایران و عراق، مواضع و اقداماتی كه دو كشور طی همین مدت علیه یكدیگر اتخاذ كرده اند، به لحاظ حجم، نوع و زمان در مقایسه با گذشته بیشتر است یا كمتر؟ مسلماً بیشتر است، ولی چرا جنگ مجدداً میان دو كشور آغاز نشده است؟ این وضعیت نشان می دهد، عوامل مؤثر در آغاز جنگ بسیار پیچیده است و هرگز شعار نمی تواند منشأ وقوع جنگ باشد، ضمن این كه نگرانی نسبت به انقلاب اسلامی ایران از زمانی آغاز شد كه نهضت در درون خانه و كوچه های شهرهای مختلف ایران اسلامی شكل گرفت و اركان حكومت مورد تأیید غرب را هدف قرار داد و ایده ی «حكومت اسلامی» در میان شعارهای مردم گسترش یافت. بنابراین نگرانی از انقلاب اسلامی یك حقیقت است، ولی بدان معنا نیست كه سردادن شعار ایرانی موجب وحشت عراق و همسایگان و در نتیجه وقوع جنگ شده باشد.

در مورد تصرف سفارت امریكا و تأكید بر نقش آن، در وقوع جنگ یا تسهیل در آغاز جنگ ملاحظاتی وجود دارد كه به آن، اشاره می شود. اساساً كسانی كه این تحلیل را مطرح می كنند، حتی اگر این فرض را بیان نكنند، بر این باورند كه اگر ایران پس از پیروزی انقلاب مناسبات خود را در چارچوب وضعیت جدید با امریكا تنظیم می كرد، حتی اگر عراق اراده ی جنگ داشت، نمی توانست به ایران تجاوز كند. این تحلیل بیشتر براساس تعیین جایگاه ایران در استراتژی منطقه ای امریكا و روابط ایران و امریكا در دوران رژیم شاه صورت می گیرد، حال آنكه با سقوط شاه استراتژی منطقه ای امریكا فرو ریخت و امریكا با حضور در منطقه و تشكیل شورای همكاری خلیج فارس وصف بندی جدید علیه انقلاب اسلامی ایران به دنبال تأمین منافع منطقه ای خود بود. مناسبات پیشین ایران و امریكا در چارچوب رفتار ایران به عنوان متحد استراتژیك امریكا شكل گرفته بود و این مناسبات با انقلاب درهم ریخت و قابل احیا نبوده و نخواهد بود. علاوه بر این ضمن تأكید بر زمینه سازی وقوع جنگ در چارچوب رفتار عراق نمی توان این موضوع را نادیده گرفت كه عراق از این حادثه به دلیل تأثیر منفی آن بر چهره ی بین المللی ایران كه پیش از این با وقوع انقلاب دینی در ایران آغاز شده بود، بهره برداری كرد، اما ملاحظات دیگری هم در این زمینه وجود دارد كه باید مورد توجه قرار گیرد.

چنان كه اشاره شد، با توجه به این كه ماهیت رژیم بعثی و تمایلات توسعه طلبانه ی این رژیم مورد توافق و اجماع نظر است و این موضوع كه عراق در اندیشه ی جنگ بود نیز انكار نمی شود، می توان این پرسش را طرح كرد كه آیا اگر ایران سفارت امریكا را تصرف نمی كرد، رفتار عراق علیه ایران تغییر می كرد؟ پاسخ مثبت به این پرسش نیاز به یك چارچوب جدید تئوریك و تحلیلی دارد كه تاكنون ارائه نشده است. فرض پیشین مبنی بر حمایت امریكا از ایران در برابر تجاوز عراق نیز بررسی شد و مشخص گردید كه فرضی غیر عملی بوده است. بنابراین تصرف سفارت امریكا اگرچه موجب بهره برداری عراق شد، اما تصور این كه این اقدام نقش تعیین كننده ای در آغاز جنگ داشت، تصور معقولی نیست.

البته تصرف سفارت امریكا پیامدهای دیگری داشت كه نمی توان آنها را نادیده گرفت؛ نخست، آنكه روند تثبیت نظام جمهوری اسلامی و خروج از ساختار سیاسی دوگانه را تسهیل كرد و بسیاری از جریاناتی كه در اسناد سفارت امریكا به عنوان «میانه رو» قلمداد می شدند و امریكا به دنبال تثبیت این جریانات در داخل ایران بود، از صحنه ی سیاسی كشور موقتاً حذف شدند. علاوه بر این، فضای تهدید آمیز جدید بر اثر اقدامات امریكا علیه ایران منجر به ایجاد آمادگی ذهنی و عملی برای مقابله ی با مداخله نظامی امریكا و تفسیر اقدامات تحریك آمیز عراق در چارچوب سیاست های خصومت آمیز امریكا علیه ایران شد. بسیج مستضعفین در پنجم آذر سال 1358 تنها براساس نگرانی از مداخله ی نظامی امریكا و با هدف بازدارندگی تشكیل شد. این آمادگی ذهنی و عملی زمینه های افزایش توان دفاعی كشور را فراهم ساخت كه بخشی از آثار آن، در ظهور قدرت دفاعی ایران در برابر تجاوز عراق و در نتیجه ی شكست عراق آشكار شد.

در بررسی این موضوع كه آیا امكان جلوگیری از وقوع جنگ با تكیه بر اهرم دیپلماسی وجود داشت یا نه به چند نكته می توان اشاره كرد. «جوزف فرانكلی» در كتاب «روابط بین الملل در جهان متغیر» می نویسد؛

«ابزار نظامی زمینه ی اطمینان و ثبات را برای دیپلماسی فراهم می آورند. مذاكره از موضع قدرت قاعده و ضابطه ی دقیقی ست. بی پشتوانه قدرت نظامی هیچ دولتی اگر مورد فشارهای غیرقابل مقاومت و تهدید قرار گیرد، نمی تواند از دادن امتیازهای زیانبار به منافع آن خودداری كند.» «توان نظامی به تنهایی كافی نیست، مگر آنكه دشمن آینده از آن، آگاه باشد و آن را در نظر گیرد».(15)

در این كه ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی فقط مؤلفه های قدرت نظامی، اقتصادی و سیاسی بود، نه تنها تردیدی وجود ندارد، بلكه مورد توافق و اجماع نظر است. حال با توجه به این موضوع، آیا ایران بدون قدرت نظامی قادر به بهره برداری از اهرم دیپلماسی بود؟

در واقع آیا ایران بدون پشتوانه نظامی می توانست وارد مذاكره با عراق شود؟ چه تضمینی وجود داشت كه این مذاكرات به نتیجه برسد؟ وقتی عراق از وضعیت ایران مطلع بود و همین وضعیت را امتیاز و فرصتی برای خود، ارزیابی می كرد، پس بنا به چه دلایلی حاضر بود، با ایران مذاكره كند آیا مذاكره در این وضعیت به این معنا نبود كه عراق امیدوار بود، آنچه در میدان جنگ جست و جو می كرد ، در پشت میز مذاكره و بدون پرداخت هیچ گونه هزینه ای تأمین نماید؟ كوهن می گوید:

اگر دیپلماسی آرام نتواند، تلاش های دیگران را برای بسط محدوده های موجود رفع نماید، آن گاه حفظ قواعد بازی به طور مناسبی بستگی به تمایل و توانایی یك طرف برای تضمینی اجرای قواعد دارد. لذا آخرین مرحله حفظ قواعد، قدرت طرف برای دفاع قاطع از منافعش می باشد. بدین خاطر است كه قواعد بازی در هر زمانی بستگی به توزیع قدرت دارد.» (16)

بر پایه ی توضیح این و با توجه به این كه با وقوع انقلاب موازنه ی موجود در سطح در مناطقی رخ می دهند كه توازن قدرت در آن مناطق بر هم خورده است، (17) آیا ایران قادر بود با تكیه بر اهرم دیپلماسی مانع از وقوع جنگ شود؟ به نظر می رسد بیان این نظریه ی نهضت آزادی بیشتر سیاسی و ناظر بر این معناست كه اگر دولت موقت در ساختار سیاسی باقی مانده بود، مانع از وقوع جنگ می شد، اگر این برداشت صحیح باشد، نقد و بررسی آن، نیاز به تحلیل ساختار فكری و تئوریك نهضت آزادی و به طور خاص مهندس بازرگان و قدرت تصمیم گیری و رفتار دولت موقت در آن موقعیت خاص بحرانی دارد كه جای بررسی آن، در این مختصر نیست، ولی امری لازم و ضروری است.

بر اساس این ملاحظات و با توجه به اهداف عراق شامل «لغو قرارداد 1975 الجزایر»، «باز پس دادن جزایر سه گانه تنب بزگ، تنب كوچك و ابوموسی» و «تجزیه ی خوزستان» كه بعضاً مقامات رسمی عراق به طور آشكار و حتی در مذاكرات(18) بیان می كردند، ایران در برابر عراق چه راه حل هایی داشت؟ روشن است، منظور از راه حل اقدامی است كه مانع وقوع جنگ شود، زیرا وقتی بر مفهوم اجتناب ناپذیری جنگ تأكید می شود، در واقع این موضوع مورد توجه است كه ایران می توانست و می بایست از وقوع جنگ جلوگیری می كرد و اتخاذ هر گونه راه حلی بدیهی است باید با توجه به وضعیت ایران انقلابی، اوضاع جدید منطقه، ادراكی كه نسبت به ایران انقلابی به وجود آمده بود و مهمتر از همه موقعیت و اهداف و رفتارهای عراق مورد بررسی قرار گیرد:

الف) مذاكره و امتیاز به عراق

با توجه به خواسته های عراق كدام یك از این موارد قابل مذاكره بود؟ اساساً وقتی دستور جلسه و موضوع مذاكره را طرف مقابل تعیین می كند و آنچه مشخص شده نیز منافع ملی و حاكمیت و استقلال كشور را مخدوش می كند، آیا جایی برای مذاكره هست؛ آیا پذیرش مذاكره در چنین وضعیتی به معنای رسمیت بخشیدن خواسته های دشمن نیست؟ نهضت آزادی كه بیش از دیگران بر ضرورت مذاكره به عنوان یكی از راه های دیپلماتیك تأكید می كند، در زمان دولت موقت از مذاكره با صدام در هاوانا چه امتیازی گرفت؟ مگر غیر از آن است كه پاسخ به صدام در چارچوب منافع ملی و انقلابی صورت گرفت و جلسه بدین ترتیب به پایان رسید؟

بدیهی است، ورود به مذاكرات شرایطی دارد. با فرض تأمین شرایط در صورتی كه موضوع در بستر یك روند و جریان مورد توجه قرار گیرد، این پرسش وجود دارد كه چنانچه ایران وارد مذاكرات و عدم حصول نتیجه به معنای به رسمیت شناختن خواسته های عراق و ضعف ایران در مذاكره یا پشتیبانی از خواسته های ایران در مقابله با عراق ارزیابی نمی شد؟

در نتیجه مشخص می شود ارائه ی امتیاز به عراق به معنای كاهش تعهدات ایران بود و این امر نه تنها منجر به جلوگیری از وقوع جنگ نمی شد، بلكه عراق را برای تشدید فشار به ایران و گرفتن امتیازات بیشتر ترغیب می كرد، ضمن این كه تأمین خواسته های عراق با اهداف ملی و انقلابی ایران در تضاد بود و منجر به واگرایی در داخل كشور می شد و نظام انقلابی و نوپای جمهوری اسلامی مشروعیت خود را از دست می داد و روند حاصل از پیامدهای این تصمیمات در مجموع به سود عراق تمام می شد. ضمن این كه امروز به جای پرسش از اجتناب ناپذیری جنگ، این موضوع عنوان می شد كه چرا این امتیازات به عراق واگذار شد و به چه دلیلی در برابر خواسته های توسعه طلبانه ی این كشور مقاومت صورت نگرفت؟

ب) همپایگی قدرت نظامی با عراق و دستیابی به بازدارندگی

برابر شواهد و قرائنی كه وجود دارد، حتی قبل از پیروزی انقلاب، عراق با افزایش توان نظامی خود، نسبت به ایران برتری داشت، لكن تداوم وضعیت حاكم بر مناسبات دو كشور پس از امضای معاهده ی 1975 الجزایر سبب گردید، عراق نسبت به وضعیت جدید تمكین نماید، ولی همچنان مترصد فرصت بود. انقلاب اسلامی و سقوط شاه و تغییر مناسبات نظامی در ایران همان فرصتی بود كه عراق در انتظار آن بود. در اوضاع جدید عراق در زمینه های سایسی، نظامی و اقتصادی بر ایران برتری داشت، در حالی كه ایران از نظر سیاسی در مرحله ی استقرار نظام جدید و درگیر مناقشات جناحی بود و از نظر اقتصادی ركود و توقف تولیدات كه قبل از انقلاب آغاز شده بود، همچنان ادامه داشت و از نظر نظامی نیز سیر تحول در ارتش از طاغوتی به مكتبی و انقلابی آغاز شده بود. ضمن این كه مناسبات ایران و امریكا دستخوش تغییر شده بود و بخشی از مستشاران امریكایی ایران را ترك كرده یا در حال انتظار به سر می بردند و روند ارسال تجهیزات نظامی به ایران متوقف شده بود. در چنین وضعیتی امكان همپایگی با عراق وجود نداشت و عراق با اطلاع از همین وضعیت در برابر ایران از موضع قدرت سخن می گفت.

امام راحل با دركی كه نسبت به روند تهدیدات نظامی به ویژه مداخله ی نظامی امریكا علیه ایران داشتند، فرمان تشكیل بسیج را در آذر سال 1358 صادر كردند، اما نیروهای شبه نظامی در آن وضعیت خاص به تنهایی قادر به تغییر موازنه ی نظامی ایران در برابر عراق نبودند. در عین حال انرژی حاصل از انقلاب در درون جامعه نهفته بود و در صورت فراهم شدن زمینه ظهور می كرد و آثار خود را بر جای می نهاد، ولی عراق قادر به درك آن نبود و به همین دلیل این مسأله نیز تأثیر در بازداشتن عراق نداشت.

ج) ورود به ترتیبات جدید و یادگیری استراتژیك

ایران قبل از پیروز انقلاب در چارچوب استراتژی منطقه ای امریكا منافع این كشور را در منطقه تأمین می كرد و بخشی از موقعیت و قدرت نظامی ایران و حتی برتری این كشور بر عراق حاصل این همپیمانی بود، با انقلاب اسلامی و تحقق شعار استقلال، این معادلات بر هم ریخت و مناسبات ایران و امریكا به خصومت و درگیری تبدیل شد و امریكا از متحد استراتژیك به دشمن شماره ی یك ایران تبدیل شد. در چنین وضعیتی تجاوز شوروی به افغانستان و اشغال این كشور منجر به تیرگی در روابط ایران و شوروی شد. بنابراین در موقعیت جدید، ایران در چارچوب اهداف و آرمان های انقلاب و شعار نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی قادر به یارگیری استراتژیك نبود، حال آنكه عراق عملاً همسو با منافع امریكا و كشورهای منطقه علیه انقلاب اسلامی ایران صف آرایی كرد و از امتیاز حمایت بین المللی و منطقه ای برخوردار شد.

جمهوری اسلامی ایران در چنین وضعیتی به عنوان یك كشور مستقل با نظام جدید و متكی بر پایگاه مردمی حاصل از پیروزی انقلاب به تنهایی در برابر فشار و تهدیدات عراق مقابله و ایستادگی كرد و به گفته ی «گیلپین» ابزار اصلی حل و فصل و عدم تعادل در طول تاریخ جنگ بوده است كه نتیجه ی آن، معمولاً توزیع مجدد قدرت میان پیروزمندان و مغلوبان می باشد.

پی نوشت ها:

1- آقای منتظری، سایت اینترنت، ص 3.

2- كردزمن، آنتونی، واگنز، آبراهام، درس هایی از جنگ مدرن، ج دوم، جنگ ایران و عراق، ترجمه ی یكتا، حسین، مركز مطالعات و تحقیقات جنگ، ص 50.

3- همان.

4- گفت و گوی اختصاصی نویسنده با باری بوزان، تهران مهمان سرای وزارت علوم، زرگنده، 21/4/1379.

5- همان.

6- مهندس موسوی، كتاب پنج گفتار، نشر فرهنگی، تهران، 1377، صص 82 و83.

7- همان.

8- لیپمن، والتر، اصول و مبانی استراتژی، دانشگاه امام حسین(ع)، معاونت آموزش، تیر ماه 1376، ص 2.

9- همان.

10- جیمز دوئرتی و رابرت فالتزگزاف، همان، ص 296.

11- همان.

12- آلستر اسمیت از دپارتمان علوم سیاسی دانشگاه واشنگتن، پیكار در نبردها، پیروزی در جنگ ها، ترجمه ی صالح رضایی پیش رباط، فصلنامه ی امنیت ملی، مركز مطالعات و تحقیقات جنگ، ش 1، پاییز 1378، ص 75.

13- ژنرال اسلم بیگ، فرمانده ی پیشین نیروی زمینی ارتش پاكستان، نشریه ی آبزرور، 28 فوریه 2000، ترجمه ی اسحاقی، علی، مجله ی نگاه، سال اول، ش 4، تیر 1379، صص 25 و 24.

14- دوئتی، جیمز – فالتزگراف، رابرت، همان، صص 638 و 637.

15- فرانكلین، جوزف، روابط بین الملل در جهان متغیر، ترجمه ی عالم، عبدالرحمن، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، تهران، سال 1369، صص 197 و 196.

16- كوهن، ریموند، قواعد بازی در سیاست بین الملل، به ترجمه ی شیشه چی، مصطفی، نشر سفیر، تهران 1370، ص 198.

17- پیترز، جان، معماری نظامی امریكا بر پایه ی نظم نوین جهانی، محمدی نجم، سید حسین، دوره ی عالی جنگ سپاه، تهران 1378، صص 18 و 17.

18- وزیر خارجه ی دولت موقت در مصاحبه ی اختصاصی نویسنده با ایشان می گوید: صدام در هاوانا و در ملاقاتی كه در سال 1358 داشتیم، خواهان بازگشت سه جزیره بود و این را رسماً در جلسه طرح كرد!

منبع : ویژه نامه دفاع مقدس

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 03:00مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

چاره ای نداریم جز این که مرد باشیم

سخنرانی منتشر نشده ی شهیدهمت در جمع رزمندگان لشکر 27 محمد رسول الله (ص) در خاتمه ی عملیات والفجر4

در عملیات والفجر چهار، سرداران بزرگی را از دست دادیم. و بسیجیان گمنامی که ما قادر به شناختشان نبودیم و فقط خدا توانست آنان را درک کند. این شهادت ها بایستی ما را در ادامه راه مصرتر و پافشرده تر کند.

همه شما عزیزان معتقد به این مطلب هستید که جهاد یکی از درهای بهشت است و قشنگ تر، مأنوس تر و زیباتر از کلمه شهادت، در تاریخ نداریم. به همین مناسب است که وقتی به کلمه شهید می رسیم، می بینیم که در روز قیامت و زمان بازخواست، خداوند چه احترامی بر شهید می گذارد. بنابر روایات اولین قطره ی خون که بر زمین چکیده می شود، تمامی گناهانش بخشیده می شود.

در زندگی بعد از مرگ، مرحله ای داریم به نام پل صراط؛ برای رفتن و داخل شدن به قیامت و جواب دادن به خدا. شهید این مرحله را نخواهد داشت.

با شروع عملیات والفجر چهار، ضربه ی دیگری توی پوز دشمنان زده شد. از میله مرزی که رد می شویم، بیش از 900 کیلومترمربع در این عملیات آزاد شده است. در صحبت هایی که برای بچه ها می کردم، گفتم که در خیلی از کارها، خداوند ما را آزمایش می کند. همه اش این نیست که پیروزی بدهد. اگر تند تند موفقیت بدهد – می دانید که وضع بشر خراب است – هوای نفس بر او غلبه می کند. یک دفعه که دو سه تا موفقیت داده شد، می بینی که زیر بغلش دو سه تا هندوانه است و فکر می کند تو آسمان، با ملائکه و فرشته ها پرواز می کند. این است که دو سه عملیات محکم و همراه با پیروزی که شد، باید سختی کشید. «و مارمیت اذرمیت» فکر نکنید شما این گلوله ها را می زنید، خداست که تیرها را هدایت می کند. خدا می خواهد شما را که دارید می روید، صدا بزند تا حواسشان باشد چه کار می کنید. این نباشد اگر یک عملیات با سختی همراه شد، یک ارتفاع گرفته نشد یا اصلاً هدف انهدام دشمن بود، برای بچه ها سخت باشد.

الحمدالله رب العالمین، مرحله اول عملیات، دشمن وحشتناک تلفات داد. هفت تیپ آن ها منهدم شد و بنا به آمار خودشان، ده هزار نفر کشته و زخمی دادند و خیلی از امکاناتشان منهدم شد. آن قدر که زمینه آماده بود، یک نیرو بیفتد پشت سر بعثی ها، یک لشکر گوششان را بگیرد و عملیات را ادامه دهد. ولی نیرو که بود دیدید که چند روز بعد، یک دفعه عملیات منتفی شد.

این چند روز که صبر کردیم، این پدر سوخته ها؛ متوجه شدند و سیم خاردار دور خودشان کشیدند. می ترسند. میدان مین ریختند. به چهار سپاه فرمان داده شد تا تمام امکانات مهندسی شان را به کمک بگیرند. گفته اند اگر کشته هم می شوید، شبانه مین گذاری کنید. کمین و تیربار جلوی راهمان گذاشتند، ولی این ها ایجاد اشکال نمی کنند.

در حرکت اولی که لشکر 27 انجام داد، قله 1900 به مدت 48 ساعت دست گردان مسلم بن عقیل بود. بچه ها 48 ساعت مردانه جنگیدند و تیپ دو گارد ریاست جمهوری ارتش بعث را متلاشی کردند. دیدیم نه می شود روی ارتفاعات جاده کشید، نه تخلیه مجروح کرد. مجبور شدیم بکشیم به راست. با آمادگی و شور و اشتیاق بچه ها، شاهد بودیم که گردان میثم تمار روی قله 1904 خوب عمل کرد. ساعت دو بود که دیدیم از نزدیک گلوله نمی آید. مشخص بود که بچه ها رسیده اند به قله 1904. نیروی سمت راست گردان انصار الرسول(ص) بود. نیرو کم آمد. گردان عمار یاسر را در دست داشتیم. به فرمانده گردان انصار گفتیم بیا سمت راست گردان میثم نیروهایت را مستقر کن به فرمانده گردان مقداد هم گفتیم سمت چپ گردان میثم را پر کن.

ساعت 6 یا 5/6 صبح بود که معاون یکی از گردان ها گفت بعثی ها روی 1904 هستند. پرسیدیم اشتباه نمی کنی؟ شاید بچه های گردان میثم باشند. گفت نه، بعثی ها هستند و به طرف ما تیر می اندازند.

گردان انصار به شکم تیپ 108 دشمن زده بود. بعد یک گردان دشمن از سمت قله 1900 آمد طرف 1904. پیاده شدند و ریختند روی سر بچه ها.

بچه ها نه ساعت و ربع جنگیدند، نفرات اغلب گردان ها،مهماتشان تمام شده بود.به همین خاطر ، مین های دشمن را از زمین در می آوردند و آنها را به طرف بعثی ها پرت می کردند که مین منفجر شود تا کماندوها نیایند طرفشان.

بچه ها به خاطر فشار زیاد نتوانستند مقاومت کنند. توان و نیرو هم نداشتند. 1904 افتاد دست دشمن.

حالا، خدایا خودت کمک کن. از انصار پرسیدم می توانی بیایی عقب تر؟ گفتند امکان ندارد سمت راست 1904 شیار سختی بود که گردان انصار حتماً باید می آمد تو این شیار. گفتند اگر بیاییم، یک نفر هم زنده نمی ماند. خدا شاهد است، معجزه ای رخ داد که شاید در طول تاریخ بی نظیر باشد. گردان انصار با یک گروهان روی قله مانده بود. نه راه پس داشتند و نه راه پیش. قله 1904 هم سقوط کرده بود. توی ضد شیب قله یک شیار بود. زیر قله 1904 نارنجک و تیر نمی خواست، اگر چند تا سنگ پایین می انداختند، مستقیم توی سر بچه ها می خورد. این گردان که تعداد نیروهایش هم قابل توجه بود با زخمی هایش توی شیار ماندند.

خداوند جلوی دیدگان بعثی ها را بسته بود پرده ای جلوی دلشان کشیده بود که نه داخل شیار را می توانستند ببینند، نه بچه ها را. خدا شاهد و گواه است، به طور معجزه آسایی این بچه ها تا شب آنجا ماندند و یک گلوله هم به آن ها نخورد. شب تعدادی را برای کمک به بچه های زخمی و گردآوری شهداء فرستادیم و آنان را عقب آوردند.

این صحنه ها مشخص می کند اگر یک لشکر نتوانست در یک جناج عمل کند، این فشار و سختی به لشکر دیگر می رسد. همان شب دیدید، گردان حبیب بن مظاهر عمل کرد، هدفهایش را گفت و نگه داشت. الان هم دست خودمان است.

گردان حمزه هم هدف هایش را نگه داشت. عملیات سختی بود. خدا شاهد است که بچه های بسیجی غوغا کردند. طوری جنگیدند که شاید در طول جنگ بی سابقه بود. جنگ از ساعت یک ربع به ده شب شروع شد، تا ساعت هفت صبح.

بچه ها نه ساعت و ربع جنگیدند. اغلب گردان ها مهماتشان تمام شد. به همین خاطر، مین های دشمن را از زمین در می آوردند و آن ها را طرف بعثی ها پرت می کردند. که مین منفجر شود و کماندوهای دشمن نیایند طرفشان.

گردان حبیب دو یال مهم جلوی روی خود داشت. اولی را گرفت، خیلی از بعثی ها را کشت و آمد روی یال دوم برادرمان عبدالله، فرمانده گردان حبیب به من گفت: بچه های بسیجی سرازیر شدند به سمت قله سوم کانی مانگا.

سیزده تا از بچه ها می روند طرف قله بعدی. یک دفعه یکی از بالا می گوید: «الله اکبر، الله اکبر بچه ها بیایید بالا.»

همه تعجب می کنند. می گویند کسی جلوتر از ما نبود که رفته باشد روی قله. بعد می گویند شاید یکی از خودی ها آمده باشد. از سینه ارتفاع بالا می کشند که یک دفعه دوشکا به طرف پایین می گیرد و آن ها را می زند. نصف بچه ها زخمی می شوند و تازه متوجه می شود که خبری هست.

یکی از آر.پی.جی زن های بسیجی که خیلی شجاع و رشید است – الان توی گردان حبیب زخمی است – نارنجک را می کشد و می اندازد تو سنگر. دوشکا از کار می افتد. خودش با مسؤول اطلاعات عملیات گردان – برادر اسلاملو که الان زخمی است – می روند و می بینند که چهره دوشکاچی به ایرانی ها بیشتر می خورد. جیبش را می گردند و یک کارت سازمان منافقین پیدا می کنند. اشتباه بزرگی می کنند که کارت را همراه نمی آورند. کارت را با عصبانیت می زند توی صورت منافق و یکی دو تا فحش هم به منافقین می دهد.

بعد بعثی ها را می بینند که دارند می آیند بالا. مهمات نداشتند. می بینند الان اسیر می شوند. یک نارنجک داشتند. ضامن آن را می کشند و می اندازند و از بالا می کشند پایین. ببینید، جنگ صحنه هایی دارد که نمی توان آن را توی کتاب ها نوشت. یک لشکر از آن جناح می آید و یک لشکر از این جناح. اگر این لشکر به هدفش نرسد، پشت آن لشکر را خالی می کند. همه شما باید این را بلد باشید. شماها زیاد به جبهه آمده اید، پنج بار شش بار، همه تان فرمانده جنگ شده اید و مغزتان این چیزها را می کشد. صحنه هایی توی جنگ پیش می آید و پس و پیش دارد. یک نیرو عمل می کند، جناحش خالی می شود و مجبور می شود بگوید بیایید عقب، جناحتان خالی است.

جنگ چیست؟ جنگ به معنای جنگ و گریز است. این را نباید فراموش کرد. ما برای سختی آمدیم، برای راحتی نیامده ایم و باید سختی بکشیم. یک ارتفاع سقوط می کند، باید بکشیم عقب. یک ارتفاع که سقوط می کند، ارتفاع دیگر هم سقوط می کند.

در این عملیات، با وجود این که به بچه ها سخت گذشت، ولی بحمدالله اسلام تعالی پیدا کرد. حالا شاید به گردان عمار سخت گذشت. گردان احتیاط بود.

پیاده روی زیاد بود و بچه ها خسته شدند. ولی گردان انصار توی شکم دشمن زد، خیلی منهدم کردیم. گردان ها مالک اشتر و انصار الرسول(ص) واقعاً آن ها را کشتند. هر چه در توانشان بود انجام دادند. همه مظلومین در این راه خون دادند ما از همه ی شما تشکر می کنیم. خیلی زحمت کشیدید.

ما تا حالا افتخار رفتن نداشتیم و زنده ماندیم سعادت نصیبمان نشد. همه ی عملیات ها را دیدیم. از سال 58 توی کردستان تا حالا. عملیاتی که بچه ها با عاشقی و مخلصی داشتند، هرگز سابقه نداشت. خدا به همه تان توفیق بدهد مردانه جنگیدند و هدفهایتان را گرفتید.

سختی هایی در حین عملیات می بینیم که باید همه تان آمادگی این سختی ها را داشته باشید. این نیست که خدا همه اش را راحتی بدهد و ان شاء الله همه ما آمادگی این سختی ها را داریم. چیزی که برای شما می خواهم بگویم این است که همه جا صحنه آزمایش است. ما پس از این عملیات تجربیات زیاد و گرانبهایی به دست آوردیم. لشکرهایی که در جنوب جنگیده بودند و در کوهستان و غرب جنگ نکرده بودند، تجربیات زیادی به دست آوردند. جنگ سختی را پیش پا داشتند که الحمدالله سبب شد سازندگی زیادی برایشان داشته باشد. ما انتظار بیشتری از برادرها نداشتیم، کار خودتان را کردید و توان خودتان را گذاشتید.

خیلی از عزیزان را نیز در این عملیات از دست دادیم. خیلی از بچه های گمنام، شریف و به قول فرمانده دلاور تیپ عمار لشکر ما شهید اکبر حاجی پور - «دریا دل» - که گمنام به شهادت رسیدند. آنان خیلی عظمت داشتند. فقط خدا عظمت آن ها را می داند. ما قادر نیستیم بدانیم چون از عالم غیب بی خبریم. برادرمان حاجی پور، فرمانده تیپ یک عمار، برادر مهدی خندان معاون این تیپ و حاج عباس ورامینی مسؤول ستاد لشکر، برادرمان نظام آبادی معاون گردان حمزه که از بچه های خوب بسیج بودند و برادر ابراهیم معصومی فرمانده گردان کمیل و برادر میرحمید موسوی معاون گردان مسلم بن عقیل. و شهدای بسیج که همه شان سردار بودند و به فیض شهادت نائل آمدند. ما چاره ای نداریم جز این که مرد باشیم و راه این شهدا را ادامه دهیم. خداوند همه را آزمایش می کند. در جنگ بدر پیروزی به مسلمین می دهد، بعد همه سر غنائم دعوا می کنند. دنبال غنائم نباشد، دعوا نکنید. این کار را نکنید. خداوند غضب می کند و در جنگ احد شکست می خورند. مگر خداوند نگفت: «نصر من الله و فتح قریب» نگوییم پس کو این پپروزی. چرا این قدر کشته دادیم تا موفق شدیم. خداوند در سوره آل عمران، مخصوصاً آیات 123 تا 145 اشاره می کند: آی آدم ها، فقط شما کشته نداده اید. دشمن هم کشته داده. خدا شما را آزمایش کرد. پیروزی و شکست دست خداست. شما برای خدا نجنگیدید و خدا هم به شما شکست داد. اشکال را در خودتان ببینید.

در روایت است، اگر شما در جنگ شرکت کردید و برای شهادت رفتید، اگر شهید هم نشدید، اجر شهید را دارید. مواظب باشید این اجر را از بین نبرید. شما مثل شهید زنده اید. ان شاء الله بتوانید راه شهدا را محکم و پر قدرت ادامه دهید.

ما باید ثابت قدم باشیم. خدا شاهد است این صحنه هایی که دارد از مقابل چشمان ما می گذرد، کمتر از صحنه های صدراسلام نیست. در صدر اسلام، آقا اباعبدالله(ع) 72 تن یار داشت. همه اش 72 بودند که می روند شهید می شوند. الان چیز دیگری دارد اتفاق می افتد. صحنه ای از بچه های تخریب لشکر برایتان تعریف کنم. در مرحله دوم رسیدند به سیم خاردار. یکی در گردان مالک روی سیم خاردار می خوابد و می گوید: «پایتان را روی من بگذارید و رد شوید. بچه های بسیجی پا بر روی پشتش می گذارند و می گذرند. او روی سیم خاردار می میرد. یک مین زیر شکمش منفجر می شود و شهیدش می کند.

کسی این قدر عاشق؟ مگر عشق بدون شناخت می شود؟ عشق بدون شناخت معنا ندارد. در ارتش های دنیا، نیروهایی که عشق بدون شناخت دارند، می آیند و کپ می کنند. از جایشان تکان نمی خورند. از گلوله می ترسند. این شناخت می خواهد که یکی روی مین بخوابد سینه اش را بگذارد روی سیم خاردار تا دیگران از روی بدن او رد شوند. شوخی نیست. تا درک نباشد، نیت ها پاک نمی شود.

و اما در مورد حرکت به سمت تهران. تا آنجایی که در توان لشکر بوده، آسایش و رفاه برای شما فراهم شده، ولی یک انتظار داریم. به عنوان یک برادر کوچک تر خواهش می کنم برای دیدن خانواده شهدا به منازل این عزیزان بروید. به آن ها سرکشی کنید. ان شاءالله راهی تهران که شدید، برای روز هجدهم آذر 1362 در نماز جمعه دانشگاه تهران حضور پیدا کنید. دعا برای سلامتی امام عزیز هم فراموش نشود. و السلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

منبع: یاد ماندگار

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 07:15مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

اعتراض به نمایشگاه لایه های پنهان جنگ

عربستان سعودی به برپایی نمایشگاه «لایه‌های پنهان جنگ صدام علیه ایران» در كویت به شدت اعتراض كرده و خواستار جمع‌آوری این نمایشگاه شده است.

دولت عربستان در نامه ای رسمی به كویت، از برگزاری نمایشگاهی با عنوان «لایه‌های پنهان جنگ صدام علیه ایران» در این كشور، به شدت انتقاد كرد.

بر اساس این گزارش، سفارت عربستان به وزارت امور خارجه كویت اعتراض كرده كه چرا در قلب یك كشور عربی، اقدام به برگزرای نمایشگاهی شده كه موجب تفرقه بین كشورهای عرب خواهد شد و در ادامه نیز از كویت خواسته شده نمایشگاه مذكور را جمع آوری كند.

در این نامه با استناد به گزارش وابسته نظامی دولت عربستان آمده است؛ یك كشور عربی نباید به تریبونی برای جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود و با این امر سایر كشورها را زیر سئوال ببرد.

در همین رابطه چند روز پیش وابسته‌های نظامی روسیه و لهستان در كویت، پس از بازدید از این نمایشگاه، ضمن تایید دخالت 36 كشور در تجهیز ماشین جنگ افروزی صدام، اظهار كردند كه ایران به خوبی در برابر این توانایی های دفاعی مقاومت كرد.

نمایشگاه لایه‌های پنهان جنگ صدام علیه ایران كه در محل رایزینی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در كویت برگزار ‌شد، مورد استقبال فراوان كویتی‌ها و كشورهای همسایه قرار گرفته است در این نمایشگاه گوشه‌هایی از كمك‌های نظامی تسلیحاتی برخی كشورهای دنیا در جنگ نابرابر رژیم بعث عراق علیه ایران به نمایش درآمده است.

عكس فهد و صدام حسین كه در كنار كمكهای عربستان و عراق در این مجموعه به چاى رسیده و موجب خشم مقامات عربستان شده است

برپایی نمایشگاه لایه‌های پنهان جنگ در كویت و افشا شدن نقش بیش از 36 كشور جهان در همدستی با جنایات صدام علیه ملت‌های ایران و عراق به ویژه نقش پر رنگ فرانسه، انگلیس و آمریكا در این همكاری‌ها و شریك اصلی صدام در جنایات‌هایش باعث خشم سفارتخانه‌های این سه كشور در امیرنشین كویت نیز شده است و مسئولان این سفارتخانه‌ها از دولت كویت خواسته‌اند تا هر چه سریع‌تر این نمایشگاه را تعطیل كند.

ابوفاضل از روزنامه‌نگاران كویتی با اعلام این خبر گفت: این نمایشگاه به خوبی نشان می‌دهد كه آمریكا، انگلیس، فرانسه و شوروی سابق تا چه عمقی در جنایات صدام دست داشته‌اند.

وی افزود: مسئولان این سه سفارتخانه از دولت كویت خواسته‌اند تا هر چه سریع‌تر این نمایشگاه را تعطیل كنند و از سوی دیگر برخی از اعضای سفارتخانه‌های این سه قدرت غربی با توجه به نفوذ خود در كویت از مطبوعات این كشور خواستند تا از انعكاس اخبار و حواشی این نمایشگاه در جراید این كشور كوچك و ثروتمند حاشیه خلیج فارس به صورت جدی خودداری كنند.

گفتنی است به غیر از شهروندان كویتی وابستگان نظامی سفارتخانه‌های كشورهای مقیم در كویت نیز از این نمایشگاه استقبال گسترده‌ای كرده‌اند. بطوریكه شهروندان كویتی خواستار معرفی آنچه در این نمایشگاه دیده‌اند در قالب كتاب و لوح فشرده شدند.

وابسته نظامی سفارت لهستان در كویت كه یك سرهنگ ارتشی است در مورد این نمایشگاه گفت:من به شدت تحت تاثیر حقایق ارائه شده در این نمایشگاه قرار گرفتم.

وی تصریح كرد: همدستی با جنایات صدام در كشتار كودكان و زنان و تخریب شهرها و استفاده گسترده از سلاح‌های كشتار جمعی به ویژه سلاح‌های شیمیایی برای هر انسان شرافتمندی آزار دهنده است.

این مجموعه نمایشگاهی كه به سفارش بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و به همت جمعی از راویان بسیج دانشجویی دانشگاههای تهران تحقیق و طراحی شده است ،در چهل عنوان و به سه زبان انگلیسی، فارسی و عربی و به اشكال مختلف انتشار یافته است و اكنون در اختیار رایزنی‌ فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در كویت قرار گرفته است.

برای مشاهده نمایشگاه مجازی لایه های پنهان جنگ اینجا را كلیك كنید:

منبع: سایت ساجد

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 07:08مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

انتصابات جدید در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

منبع: خبرگزاری فارس

سردار جعفری فرمانده نیروی مقاومت بسیج، حجة الاسلام حسن تائب را به عنوان جانشین نیروی مقاومت بسیج معرفی كرد.

حجة الاسلام حسن تائب امروز طی مراسمی به عنوان جانشین نیروی مقاومت بسیج معرفی شد.

وی پیش از این معاون فرهنگی سپاه بوده است.

همچنین رمضان شعبانی به عنوان جانشین جدید اداره سیاسی سپاه منصوب شد.

علی سعیدی نماینده ولی فقیه در سپاه در مراسم معرفی جانشین جدید اداره سیاسی سپاه با تقدیر از تلاشهای صورت گرفته در این مجموعه، گفت: اداره سیاسی سپاه در بخش گزینش و ارائه اخبار هدفمند و تحلیل‌های مفید و جامع در وضعیت مطلوبی قرار دارد.

وی با معرفی رمضان شعبانی به عنوان جانشین جدید اداره سیاسی سپاه، از تلاشهای عباس حاجی نجار در مدت حضور خود در اداره سیاسی سپاه تقدیر كرد.

روابط عمومی موسسه تبیان

نوشته شده توسط سجاد لرستانی در ساعت 07:05مربوط به : سیاست خدائی بسیج در نیروی قدرت بسیج

[ نظرات [ 1 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

..: آخرین ارسال ها :..

First link Second link Third link